Podszywanie się pod numer telefonu i przejmowanie połączeń – jak się chronić?
Telefon towarzyszy nam każdego dnia – służy do rozmów, logowania do bankowości internetowej, odbierania kodów SMS czy potwierdzania transakcji. Niestety, dla cyberprzestępców to również narzędzie, które pozwala na kradzież pieniędzy i danych osobowych. Coraz częściej ofiary spotykają się z sytuacją, w której ktoś podszywa się pod ich numer telefonu lub przejmuje połączenia i wiadomości SMS.
Na czym polega podszywanie się pod numer telefonu?
Podszywanie się pod numer telefonu (ang. Caller ID Spoofing) polega na tym, że przestępca dzwoni do ofiary lub do jej bliskich/znajomych, a na ekranie wyświetla się numer telefonu ofiary lub np. banku, firmy kurierskiej czy urzędu. W praktyce osoba odbierająca wierzy, że rozmawia z kimś zaufanym.
To metoda często używana w:
- oszustwach „na pracownika banku” – ofiara podaje dane do logowania lub zatwierdza przelew,
- oszustwach „na policjanta” – sprawcy podają się za funkcjonariuszy i próbują zastraszyć,
- wyłudzeniach pieniędzy od znajomych – podszywanie się pod Twój numer może posłużyć do kontaktu z Twoją rodziną czy współpracownikami.
Jak przejmowane są SMS-y i połączenia?
Przestępcy stosują różne techniki:
- SIM swapping – wyłudzenie od operatora duplikatu karty SIM, dzięki czemu przejmują wszystkie Twoje SMS-y i połączenia.
- Ataki na sieć SS7 – wykorzystanie luk w infrastrukturze telekomunikacyjnej, co umożliwia podsłuch i przekierowanie wiadomości.
- Złośliwe aplikacje – instalowane na telefonie ofiary, przechwytujące SMS-y i przekazujące je do przestępcy.
- Phishing telefoniczny – fałszywe połączenia i SMS-y podszywające się pod znane instytucje, aby zdobyć dane logowania i kody autoryzacyjne.
Jakie zagrożenia niesie podszywanie się pod numer telefonu?
- Kradzież pieniędzy z konta bankowego (przechwycenie SMS-ów autoryzacyjnych).
- Wyłudzanie danych osobowych (PESEL, numer dowodu, dane logowania).
- Utrata reputacji – przestępcy mogą podszywać się pod Ciebie, aby oszukać znajomych.
- Groźby i szantaże – przejęcie kontroli nad komunikacją daje dostęp do wielu prywatnych informacji.
Aktualny system operacyjny – dlaczego to takie ważne?
Wiele ataków na telefony jest możliwych dlatego, że użytkownicy korzystają z przestarzałych systemów operacyjnych. Starsze wersje Androida często zawierają luki, które cyberprzestępcy mogą wykorzystać do podsłuchiwania połączeń, przejmowania SMS-ów czy instalowania oprogramowania szpiegowskiego.
Dlatego:
- Wybieraj telefon obsługujący najnowszy system Android – obecnie jest to Android 16, który zapewnia wzmocnioną ochronę przed złośliwymi aplikacjami i próbami podsłuchu.
- Sprawdzaj politykę aktualizacji producenta – renomowane marki oferują nawet 5–7 lat poprawek bezpieczeństwa, co znacząco zmniejsza ryzyko ataku.
- Unikaj urządzeń bez wsparcia aktualizacji – tani telefon, który nie otrzymuje poprawek, może stać się łatwym celem, nawet jeśli został niedawno kupiony.
Android 16 oferuje m.in.:
- Zaawansowaną ochronę – kompleksowy zestaw zabezpieczeń, w tym filtrację spamu i ochronę USB.
- Izolację aplikacji – utrudnia działanie oprogramowania szpiegowskiego.
- Ulepszone zabezpieczenia biometryczne i blokadę ekranu – zwiększają bezpieczeństwo urządzenia.
- Szybsze wykrywanie prób spoofingu i phishingu – pomaga w identyfikacji nieautoryzowanych działań.
- Tryb desktopowy – umożliwia podłączenie smartfona do zewnętrznego monitora, co pozwala na pracę w interfejsie przypominającym komputer stacjonarny
Aspekty prawne
Polskie prawo przewiduje odpowiedzialność za takie działania:
- Art. 267 KK – nielegalne uzyskanie informacji (podsłuch, przejęcie połączeń) – kara do 2 lat pozbawienia wolności.
- Art. 268 KK – niszczenie, usuwanie, zmiana danych informatycznych – do 3 lat więzienia.
- Art. 269b KK – tworzenie i używanie oprogramowania do włamań i podsłuchu.
- Art. 190a KK (stalking) – uporczywe nękanie przy użyciu telefonu również podlega odpowiedzialności.
- Art. 286 KK (oszustwo) – w przypadku wyłudzania pieniędzy – kara od 6 miesięcy do 8 lat więzienia.
Jak się chronić?
🔒 Zabezpiecz kartę SIM – ustaw PIN i pytaj operatora o dodatkowe zabezpieczenia przy wydaniu duplikatu.
📱 Używaj aplikacji uwierzytelniających – zamiast SMS-ów do logowania (np. Google Authenticator, Microsoft Authenticator).
⚠️ Nie podawaj kodów SMS przez telefon – bank nigdy o to nie poprosi.
📲 📲 Aktualizuj system – wybieraj telefony z najnowszym Androidem (np. 16) i dbaj o regularne aktualizacje.
🛡️ Zgłaszaj próby spoofingu – do swojego operatora i na policję.
👀 Bądź czujny – jeśli znajomy nagle pisze z Twojego numeru i prosi o pieniądze, zweryfikuj to innym kanałem.
Podszywanie się pod numer telefonu, przejmowanie SMS-ów i połączeń to coraz częściej stosowane metody cyberprzestępców. Zagrożenie jest realne – można stracić nie tylko pieniądze, ale też dobre imię i prywatność.
Najlepszą obroną jest świadomość, szybka reakcja i stosowanie zabezpieczeń. A jeśli dojdzie do ataku – warto pamiętać, że takie działania są przestępstwem i podlegają karze.